De beschermende put: een verzekeringspolis voor je ASML-aandelen

Je verzekert je auto en je huis zonder erover na te denken. Maar het pakket ASML-aandelen dat misschien wel je grootste bezit na je huis is? Dat staat onverzekerd op de beurs. Met een beschermende put (protective put) koop je het recht om je aandelen te verkopen tegen een vaste uitoefenprijs, tot en met de expiratiedatum van de optie. Dat recht werkt als een vloer onder het gedekte deel van je positie: zakt de koers onder de uitoefenprijs, dan worden verdere dalingen gecompenseerd door de uitkering van de put.

Het rekenvoorbeeld

1. Je bezit 100 aandelen ASML op een koers van € 657. Positiewaarde: € 65.700.
2. Je koopt 1 putoptie ASML met uitoefenprijs € 650 en een looptijd van zes maanden. Eén contract vertegenwoordigt normaal 100 aandelen, dus precies je hele positie.
3. De kosten, apart weergegeven:
   • optiepremie: € 41,00 per aandeel × 100 = € 4.100,00
   • transactiekosten: € 0,75 (1 contract)
   • totale kasuitgave: € 4.100,75: ± 6,2% van je positiewaarde, ofwel ± 12,5% lineair geannualiseerd
   ASML is een beweeglijk aandeel en dat zie je terug in de premie.
4. Zakt de koers op expiratie onder € 650, dan keert de put uit: uitoefenprijs min expiratiekoers, voor de 100 gedekte aandelen. Iedere verdere daling onder € 650 wordt daarmee gecompenseerd.
5. Je maximale totale schade op de expiratiedatum bedraagt (657 − 650) × 100 + € 4.100,75 = € 4.800,75, dus ongeveer € 4.801, inclusief premie en transactiekosten, hoe diep de koers ook zakt.

Indicatief voorbeeld. Actuele prijzen, spreads en kosten kunnen afwijken.

Met en zonder bescherming

Veeg horizontaal om alle scenario's te bekijken.

Resultaat op de expiratiedatum, inclusief de genoemde optiepremie en instapkosten, exclusief dividend, belastingen en eventuele exercise-, assignment- of afwikkelingskosten.

Dat is het hele idee in één tabel: onder € 650 blijft je totale schade staan op ongeveer € 4.801, omdat elke extra daling door de putuitkering wordt gecompenseerd. Je ruilt een onbekende maximale schade in voor een vooraf bekende kasuitgave.

Waar dit voorbeeld van uitgaat, en wat het niet dekt

• Alle bedragen gelden op de expiratiedatum. Tussentijds kan de put meer of minder waard zijn dan de hier berekende uitkering.
• De bescherming eindigt op de expiratiedatum. Daarna is je positie onbeschermd, tenzij je nieuwe bescherming koopt (tegen de dan geldende premie).
• Beschermd is uitsluitend het exact door de contracten gedekte aantal aandelen: hier 1 contract × 100 aandelen. Aandelen daarboven zijn niet gedekt.
• Bied-laatspreads, liquiditeit, belastingen, wijzigingen in dividend, contractaanpassingen na corporate actions en brokerkosten kunnen het werkelijke resultaat beïnvloeden.

Wat als het aandeel niet daalt?

Dan verloopt je put waardeloos en ben je de premie plus kosten kwijt, net als bij je brandverzekering wanneer je huis niet afbrandt. Dat is geen mislukking; het is precies waarvoor je tekende. Reken de premie daarom altijd om naar kosten per jaar en weeg zelf af of je die zekerheid dat bedrag waard vindt. Bij een beweeglijk aandeel als ASML is de premie fors; een put met een lagere uitoefenprijs of een collar drukt de kasuitgave, elk met eigen beperkingen.