De collar: je Shell-aandelen beschermen tegen een lage netto premie

De grootste drempel bij het beschermen van aandelen is de premie. De collar verlaagt die: je koopt een beschermende put en schrijft (verkoopt) tegelijk een calloptie boven de huidige koers. De ontvangen callpremie financiert een groot deel van de put. Je krijgt een vloer onder je positie én een plafond erboven. De prijs zit dus niet zozeer in euro's, maar in opgegeven koerspotentieel, plus de kosten die hieronder apart staan.

Het rekenvoorbeeld

1. Je bezit 300 aandelen Shell op een koers van € 33,15. Positiewaarde: € 9.945. Eén contract vertegenwoordigt normaal 100 aandelen, dus 3 contracten per poot dekken je hele positie.
2. Je koopt 3 puts Shell € 30 (± 10% onder de koers, zes maanden), illustratief € 0,55 per aandeel: € 165,00 betaalde premie.
3. Je schrijft tegelijk 3 calls Shell € 36,50 (± 10% boven de koers, zelfde expiratie), illustratief € 0,50 per aandeel: € 150,00 ontvangen premie.
4. De kosten, apart weergegeven:
   • betaalde putpremie: € 165,00
   • ontvangen callpremie: − € 150,00
   • transactiekosten: 6 contracten × € 0,75 = € 4,50
   • netto kasuitgave: € 19,50 voor zes maanden
   Ter vergelijking, op dezelfde basis berekend: de losse put kost € 165,00 premie + 3 × € 0,75 = € 167,25 inclusief transactiekosten.

De term "bijna gratis" die je vaak leest, slaat uitsluitend op die netto optiepremie. Het is geen kosteloze constructie: je betaalt transactiekosten over beide poten, je verliest bij aan- en verkoop de bied-laatspread (bij twee poten dus twee keer), en je geeft koerspotentieel boven het plafond op. Dat laatste is economisch de grootste post.

Indicatief voorbeeld. Actuele prijzen, spreads en kosten kunnen afwijken.

Met en zonder collar

Veeg horizontaal om alle scenario's te bekijken.

Resultaat op de expiratiedatum, inclusief de genoemde optiepremie en instapkosten, exclusief dividend, belastingen en eventuele exercise-, assignment- of afwikkelingskosten.

Onder € 30 blijft de totale schade staan op € 964,50, afgerond € 965: dat is de maximale schade van deze constructie op expiratie, inclusief netto premie en kosten. Boven € 36,50 is de winst gemaximeerd op € 985,50, in de tabel afgerond € 986.

De geschreven call brengt een verplichting mee

Dit is het punt waarop een collar wezenlijk verschilt van een losse put. Als de koers op expiratie boven € 36,50 staat, kan de call worden uitgeoefend en kunnen je aandelen worden geleverd (assignment). Uitoefenstijl en afwikkeling verschillen per contractserie en volgen niet uit een algemene regel. Voor de Amsterdamse aandelenoptieklasse 100A geldt volgens de contractspecificatie bijvoorbeeld Amerikaanse-stijl uitoefening met fysieke levering, wat betekent dat uitoefening ook vóór de expiratiedatum kan plaatsvinden, bijvoorbeeld rond een ex-dividenddatum. Andere series kunnen andere kenmerken hebben, ook cash-afwikkeling. Controleer daarom altijd uitoefenstijl, afwikkeling en contractgrootte in de contractspecificatie van jouw eigen serie en in het orderscherm van je broker. Houd er ook rekening mee dat het schrijven van opties margin- of dekkingsverplichtingen met zich meebrengt.

Waar dit voorbeeld van uitgaat, en wat het niet dekt

• Alle bedragen gelden op de expiratiedatum; tussentijds kunnen beide poten anders geprijsd zijn.
• De bescherming én het plafond eindigen op de expiratiedatum.
• Beschermd is uitsluitend het exact door de contracten gedekte aantal aandelen: hier 3 contracten × 100 = 300 aandelen.
• Bied-laatspreads (twee poten), liquiditeit, belastingen, dividendwijzigingen, contractaanpassingen na corporate actions, margin- en brokerkosten kunnen het resultaat beïnvloeden.

Wat als het aandeel niet daalt, maar juist hard stijgt?

Dat is bij de collar de kernvraag. Stijgt Shell boven € 36,50, dan geef je verdere koerswinst op. Wie een collar opzet, moet vrede hebben met een gemaximeerd resultaat over die periode. Verwacht je juist een forse stijging, dan past een losse put met een lagere uitoefenprijs beter bij die verwachting: die kost meer en laat de koerswinst doorlopen.